Hoogbegaafdheid bij meisjes

Waarom wordt hoogbegaafdheid bij meisjes soms gemist?

Veel hoogbegaafde meisjes ontwikkelen al op jonge leeftijd een sterk vermogen om zich aan te passen aan hun omgeving. Zij voelen vaak goed aan wat er van hen verwacht wordt en proberen daarbij aansluiting te vinden bij leeftijdsgenoten. Daardoor laten zij hun cognitieve voorsprong niet altijd duidelijk zien. Sommige meisjes kiezen er bewust of onbewust voor om niet op te vallen, omdat zij graag bij de groep willen horen.

Ook kunnen zij hun werk zorgvuldig maken, goed luisteren naar instructies en voldoen aan de verwachtingen van school. Hierdoor ontstaat soms de indruk dat alles goed verloopt, terwijl er onder de oppervlakte sprake kan zijn van verveling, onvoldoende uitdaging of een gebrek aan aansluiting.

Kenmerken die vaker voorkomen bij hoogbegaafde meisjes

Hoewel ieder kind uniek is, worden bij hoogbegaafde meisjes regelmatig kenmerken gezien zoals:

• een sterke behoefte om het goed te doen;
• perfectionisme;
• gevoeligheid voor kritiek;
• een groot verantwoordelijkheidsgevoel;
• sterke sociale observatievaardigheden;
• een goed ontwikkeld empathisch vermogen;
• veel nadenken en analyseren;
• het vermijden van fouten;
• zichzelf aanpassen aan de groep.

Deze eigenschappen kunnen bijdragen aan succes, maar kunnen ook zorgen voor spanning of onzekerheid.

Hoge prestaties betekenen niet altijd dat alles goed gaat

Sommige hoogbegaafde meisjes behalen uitstekende resultaten op school. Toch kan er tegelijkertijd sprake zijn van onderliggende problemen.

Een meisje kan bijvoorbeeld:

• weinig uitdaging ervaren;
• moeite hebben met fouten maken;
• last hebben van prestatiedruk;
• onzeker zijn over haar eigen kunnen;
• sociale aansluiting missen;
• het gevoel hebben anders te zijn dan leeftijdsgenoten.

Omdat de schoolprestaties vaak goed blijven, worden deze signalen soms pas laat opgemerkt.

Niet alle hoogbegaafde meisjes zijn perfectionistisch

Er bestaat soms het beeld dat hoogbegaafde meisjes altijd hard werken en hoge cijfers halen. Dat is niet altijd zo. Wanneer een meisje zich langdurig onvoldoende uitgedaagd of onvoldoende gezien voelt, kan juist het tegenovergestelde ontstaan. Zij kan opdrachten gedachteloos maken, haar motivatie verliezen of minder laten zien dan zij daadwerkelijk kan. In sommige gevallen ontstaat zelfs onderpresteren.

Het belang van tijdige herkenning

Wanneer hoogbegaafdheid tijdig wordt herkend, kunnen ouders en school beter aansluiten bij wat een kind nodig heeft. Dat kan bijdragen aan:

• meer passende uitdaging;
• een positiever zelfbeeld;
• meer leerplezier;
• het ontwikkelen van doorzettingsvermogen;
• het voorkomen van langdurig onderpresteren.

Goed onderzoek en goede begeleiding richt zich daarbij niet alleen op de cognitieve capaciteiten, maar ook op de sociaal-emotionele ontwikkeling van een kind.