Wat is hoogbegaafdheid?

Hoogbegaafde kinderen onderscheiden zich niet alleen door hun cognitieve mogelijkheden, maar vaak ook door de manier waarop zij denken, leren, voelen en de wereld om zich heen ervaren. Daarom kijken we binnen Breinplus verder dan een IQ-getal alleen.

Meer dan alleen een hoog IQ

In Nederland wordt vaak gesproken van hoogbegaafdheid wanneer een kind een intelligentieniveau heeft dat aanzienlijk boven het gemiddelde ligt. In de praktijk wordt daarbij vaak een IQ van ongeveer 130 of hoger genoemd. Toch ervaren niet alle hoogbegaafde kinderen hun hoogbegaafdheid op dezelfde manier. Sommige kinderen vallen direct op doordat zij vroeg leren lezen, een enorme woordenschat hebben of snel leren. Andere kinderen passen zich juist aan, waardoor hun capaciteiten minder zichtbaar zijn. Hoogbegaafdheid is daarom niet altijd direct herkenbaar.

Hoogbegaafdheid ziet er niet altijd hetzelfde uit

Veel mensen verwachten dat hoogbegaafde kinderen altijd hoge cijfers halen en zonder moeite door school gaan. In werkelijkheid is dat lang niet altijd het geval. Sommige hoogbegaafde kinderen vervelen zich op school, raken ongemotiveerd, weten niet hoe ze moeten leren, ontwikkelen faalangst, presteren onder hun niveau of ervaren sociale of emotionele uitdagingen. Daardoor kan hoogbegaafdheid soms juist onopgemerkt blijven.

Hoogbegaafdheid en onderpresteren

Wanneer een kind gedurende langere tijd onvoldoende wordt uitgedaagd, kan onderpresteren ontstaan. Het verschil tussen wat een kind zou kunnen en wat het daadwerkelijk laat zien wordt dan steeds groter. Onderpresteren betekent niet dat een kind niet slim genoeg is. Vaak spelen factoren mee zoals motivatie, zelfvertrouwen, perfectionisme, persoonlijkheidseigenschappen, een gebrek aan uitdaging of een onderwijsomgeving die onvoldoende aansluit bij de behoeften van het kind.

Een tijdige herkenning van hoogbegaafdheid kan helpen om deze problemen te voorkomen of te verminderen.

Waarom onderzoek naar hoogbegaafdheid?

Een onderzoek naar hoogbegaafdheid kan meer inzicht geven in:

• de cognitieve mogelijkheden van een kind;
• sterke en minder sterke kanten;
• leer- en onderwijsbehoeften;
• mogelijke verklaringen voor onderpresteren;
• de behoefte aan verrijking of versnelling;
• de manier waarop een kind leert en denkt.

Het doel van een onderzoek is niet om een label te verkrijgen, maar om beter te begrijpen wat een kind nodig heeft om zich optimaal te kunnen ontwikkelen.